Trampın İran qərarı neft bazarını silkələdi: Azərbaycanın milyardları təhlükədədir?

Ezonn TV «Musavat.com» mənbəsinə istinadən xəbər verir. Dünya enerji bazarında yeni bir dönəm yaşanmaqdadır. Noyabrın 10-da ABŞ prezidenti Donald Trampın İranla bağlı hərbi nəzarəti yüngülləşdirməsi, neftin qiymətini aşağı salıb. Trampın açıqlamaları Yaxın Şərqdə müharibənin daha da genişlənməsi və Hörmüz boğazında neft daşımalarının təhlükəsi ilə bağlı narahatlıqları azaldıb. Nəticə etibarilə, Brent markalı neftin bir barelinin qiyməti 90 dolların altına düşdü və əvvəlki sessiyada 5,85 faiz eniş yaşadı. ABŞ-ın WTI markalı nefti də eyni tendensiyaları nümayiş etdirir. Bu qiymət enişinin səbəbləri arasında OPEC ölkələrində hasilatın artması və dünya bazarında təklifin artırılması ilə bağlı gözləntilər də vardır. İqtisadçı ekspert Günay Hüseynova bunu geosiyasi və fundamental iqtisadi amillərin qarşılıqlı təsiri ilə izah edir. O, Yaxın Şərqdəki gərginliyin azalmasının neft qiymətlərindəki geosiyasi risk mükafatını aşağı saldığını vurğulayır. Bunun yanında, OPEC+ ölkələrinin hasilat artımı, ABŞ-da şist nefti istehsalının yüksək səviyyədə qalması da bazarda təklifin artmasına gətirib çıxarıb. Hüseynova, neftin ucuzlaşmasının Azərbaycanın iqtisadiyyatına olan təsirlərini də diqqətə çatdırır. O, bildirir ki, neftin qiymətinin az olması ixrac gəlirlərini küçültür, valyuta daxilolmalarına və cari hesabın profisitinə təzyiq yaradır. Bununla yanaşı, Dövlət Neft Fondunun və strateji valyuta ehtiyatlarının xarici iqtisadi şokların təsirini yumşalda biləcəyini bildirir. Sonuç etibarilə, neftin qiymətindəki dalğalanmalar Azərbaycanın iqtisadiyyatının sağlamlığı üçün ciddi təhlükələr yarada bilər. Bu səbəbdən, iqtisadi diversifikasiya, qeyri-neft ixracının artırılması və strateji investisiyaların stimullaşdırılması mütləq prioritet olmalıdır. Azərbaycanın dayanıqlılığı üçün, neft gəlirlərinin idarə olunması və iqtisadi modelin bu yöndə inkişafı vazgeçilməzdir.