Süni qiymət artımı: Qarşısını necə almaq olar?

Ezonn TV «Cebheinfo.az» mənbəsinə istinadən xəbər verir. Azərbaycanda 2026-cı ilin yanvar-oktyabr aylarında istehlak qiymətləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,6 faiz artıb. Bu barədə məlumat Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən açıqlanıb. Yanvar-sentyabr ayları üzrə göstərici isə 5,7 faiz olaraq qeydə alınıb. Beləliklə, 10 aylıq dövr üzrə orta illik inflyasiya göstəricisi əvvəlki doqquz aylıq dövrlə müqayisədə 0,1 faiz bəndi aşağı düşmüşdür. İqtisadçı-ekspert Asif İbrahimov “Cebheinfo.az” saytına verdiyi açıqlamada, qiymət artımını yalnız ticarət obyektlərindəki satış qiymətləri prizmasından yanaşmağın doğru olmadığını vurğulayıb. O bildirib ki, inflyasiya təzyiqləri idxal, gömrük rəsmiləşdirilməsi, istehsal, logistika və topdansatış mərhələlərində formalaşır. Bu zəncirdə hər mərhələdə yaranan əlavə xərclər sonunda istehlakçının ödədiyi qiymətə daxil edilərək, inflyasiyanı artırır. İbrahimov, ölkənin idxaldan asılılığının ciddi iqtisadi risklər yaratdığını qeyd edir. Ərzaq məhsulları, sənaye xammalı və istehsal üçün zəruri komponentlərin xaricdən gətirilməsi, beynəlxalq bazardakı qiymət dəyişikliklərinin birbaşa daxili bazara təsir etdiyini göstərir. O, həmçinin yerli istehsalın maya dəyərinin yüksək olmasının da problemin bir hissəsi olduğunu bildirib. Ekspert, istehsalçıların icarə, enerji və logistika xərclərinin yüksək olduğunu və bu səbəblə, məhsul istehsalının idxal analoqlarından baha başa gəldiyini vurğulayıb. Bu vəziyyət, istehsalçıların yerli bazarda rəqabət aparmasını çətinləşdirərək, qiymət təzyiqlərini artırır. Nəhayət, İbrahimov, qiymət artımının qarşısını almaq üçün müvafiq tədbirlərin görülməsinin zəruri olduğunu, xüsusilə gömrük və iqtisadi qiymətləndirmə sisteminin daha şəffaf olmasının vacib olduğunu qeyd edib. Həmçinin, dövlət iqtisadi siyasətinin müvafiq sahələr arasında koordinasiyasının artırılmasının önəmini vurğulayıb. Bu kimi məsələlərin müzakirəsi, Azərbaycanın iqtisadiyyatında gələcəkdə daha sağlam bir sistemin qurulmasına yönəlmiş əhəmiyyətli addımlar atılması üçün bir imkan yarada bilər.