Xəzərin səviyyə tərəddüdləri və Günəş fəallığı

Ezonn TV «Xəzər Xəbər» mənbəsinə istinadən xəbər verir. Xəzərşünas alimlər, Xəzər dənizinin səviyyə dəyişikliklərini 30–35 il davam edən dövrlərə ayıraraq, bu dəyişikliklərin Yer-Günəş əlaqələrinin nəticəsi ola biləcəyini açıqlayıblar. Elm və Təhsil Nazirliyinin Coğrafiya İnstitutunun İqlim şöbəsinin baş elmi işçisi, coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru Həsən Nəbiyev, bu digər amillərlə yanaşı, Günəş fəallığının 11 illik sikllərinin Xəzərin səviyyəsindəki dəyişiklikləri tam izah etmədiyini bildirib. Nəbiyevin sözlərinə görə, günəş fəallığının yüksəlmə və enmə mərhələləri ilə əlaqəli olan qısamüddətli qalxma və enmələr müşahidə edilib. Tədqiqatların nəticələri, Günəş fəallığının atmosfer sirkulyasiyasının davranışına təsirini daha dərindən başa düşməyə imkan yaradır. Müsbət nəticələr verən bir neçə tədqiqat da bu istiqamətdə aparılıb. Alim, Azərbaycanda baş verən güclü leysan və sel hadisələrinin yaranma səbəblərini araşdırarkən, atmosfer sirkulyasiyası epoxalarının orta davamiyyətinin Günəş fəallığının tərəddüd dövrünün orta göstəricisinə – 11,1 ilə yaxın olduğunu bildirib. Buna baxmayaraq, atmosfer sirkulyasiyası ilə Günəş fəallığı arasındakı korrelyativ əlaqələrin zəif olması, əlavə tədqiqatların keçirilməsini zəruri edir. H.E. Nəbiyev, Günəş fəallığı ilə atmosfer dövranı arasındakı əlaqənin mürəkkəbliyini vurğulayaraq, bu sahədəki tədqiqatların hələ də tam dəqiqlikdə olmadığını bildirib.