Azərbaycanın artan geosiyasi çəkisi: Avropa liderləri Prezident İlham Əliyevin mövqeyinə niyə xüsusi maraq göstərir?
Ezonn TV «Lent.az» mənbəsinə istinadən xəbər verir.
Avropa Siyasi Birliyinin (EPC) 2026-cı il noyabrın 12-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində keçirilməsi planlaşdırılan 9-cu Zirvə toplantısı, Avropanın siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik gündəliyi baxımından kritik önəm daşıyır. Bu toplantıda Azərbaycanın rolu xüsusi diqqət çəkir, çünki ölkəmiz Avropa ilə Asiya arasında strateji bir mövqeyə sahibdir.
Azərbaycana artan marağın bir neçə səbəbi var. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən xarici siyasət, ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində öz maraqlarını müdafiə etməyə imkan tanıyır. 2022-ci il oktyabrın 6-da Praqada keçirilmiş ilk Zirvə toplantısı, Azərbaycanın bu platformada iştirakını təmin etməklə yanaşı, Avropanın bizimlə əməkdaşlığa olan marağının bir göstəricisi idi. Toplantılarda enerji, təhlükəsizlik və regional əməkdaşlıq mühüm müzakirə mövzuları arasında yer alıb.
Dublindəki toplantının mövzusu “Avropa – güclü, təhlükəsiz və əlaqəli” şəklində müəyyən edilib. Bu prioritetlər, Azərbaycanın Avropa ilə əməkdaşlığını daha da irəlilətməkdədir. Xüsusilə, Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra Avropa dövlətləri enerji təchizatını diversifikasiya etməyə çalışdıqca, Azərbaycan etibarlı bir enerji tərəfdaşı kimi öz mövqeyini gücləndirib.
Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycanın Xəzər hövzəsindən Avropaya qaz tədarükü, bu əməkdaşlığın konkret nəticələrindən biridir. 2021-2024-cü illərdə Azərbaycandan Avropa İttifaqına qaz təchizatı 40 faizdən çox artıb. 2025-ci ildə isə Azərbaycan Avropa İttifaqının üzv dövlətlərinə 12,5 milyard kubmetr qaz tədarük etməyi planlaşdırır.
Eyni zamanda, Azərbaycanın Orta Dəhliz vasitəsilə geosiyasi və geoiqtisadi əhəmiyyəti də artır. Bu marşrut, Asiyadan Avropaya olan ticarət yollarını alternativ bir kanal vasitəsilə təmin etməkdədir. 2025-ci ildə Azərbaycanın yükdaşımalarının həcminin 16,9 milyon ton təşkil edəcəyi gözlənilir. Bu, ölkənin beynəlxalq logistika sistemindəki rolunun artdığını göstərir.
Nəhayət, Azərbaycanın geosiyasi sabitliyi onun Avropa üçün qiymətli bir tərəfdaş olma potensialını artırır. Rusiya və İranla sərhəd olan ölkəmiz, mürəkkəb geosiyasi mühitdə sabitliyini qoruyaraq, regional əməkdaşlığın inkişafında əhəmiyyətli rol oynayır.