Müharibələrin acı nəticəsi, planetimiz təhlükədədir

Ezonn TV «Musavat.com» mənbəsinə istinadən xəbər verir. Son dövrlərdə planetin gələcəyini təhdid edən iqlim böhranı ilə mübarizədə daha ciddi maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşilir. Bu durum, bir tərəfdən qlobal istiləşmənin ağır nəticələrinin yaşandığı, digər tərəfdən isə bu fəsadların qarşısını almaq üçün resursların olmaması ilə əlaqədardır. Məsələn, COP31 ərəfəsində bu məsələlər daha da aktuallaşır, bu da Azərbaycanın gündəliyində mühüm yer tutur. Milli Məclisin deputatı Pərvanə Vəliyeva, müharibələrin və geosiyasi təzyiqlərin artması səbəbindən inkişaf etmiş ölkələrin hərbi və müdafiə qabiliyyətlərinə daha çox büdcə ayırmağa meyilli olduqlarını qeyd edib. Eyni zamanda, ABŞ kimi əsas donor ölkələrin maliyyə yardımını azaltması, BMT-nin maliyyəsində də azalmaya səbəb olub. Hazırda iqlim maliyyəsinə daha çox beynəlxalq maliyyə institutları himayədarlıq edir, məsələn, İtki və Zərər Fondu Dünya Bankının himayəsindədir. Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun araşdırmalarına görə, hərbi xərclərin artması rəsmi inkişaf yardımlarının azalmasına səbəb olur. OECD-nin xəbərdarlıqlarına görə, müdafiə xərcləri dövlət büdcələrinə təzyiq göstərə bilər ki, bu da iqlim tədbirlərinin təxirə salınmasına gətirib çıxara bilər. BMT-nin Ətraf Mühit üzrə Proqramı, COP31 öncəsi, dünyada iqlim risklərinin artdığını və uyğunlaşma tədbirlərinin maliyyələşdirilməsinin yavaş qaldığını bildirir. Maliyyə əlçatanlığının azalması inkişaf etməkdə olan ölkələri daha çox təsir edir. Hesabata görə, bu ölkələrin 2035-ci ilədək illik ehtiyacı təxminən 305 milyard dollar təşkil edir. Deputat Vəliyeva, Azərbaycan tərəfinin də COP31-dən sonra digər ölkələri öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağıracağını vurğulayıb, eyni zamanda, iqlim dəyişikliklərinin təsiri Azərbaycanda daha az hiss edilən olsa da, kiçik ada dövlətləri üçün əhəmiyyətli problem olduğunu qeyd edib. Coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru Rövşən Abbasov isə Azərbaycanın bərpa olunan enerji siyasətinin sürətləndiyini bildirir. O, qeyd edib ki, Azərbaycanın elektrik enerjisinin 30%-ə qədərini alternativ enerji mənbələrindən təmin etməyi planlaşdırdığına vurğu edib. Bu inkişaf, ölkənin iqlim gündəliyinin müvəqqəti olmadığını nümayiş etdirir. Beləliklə, müharibələrin nəticəsində yaranan maliyyə sıxıntıları, iqlim böhranı ilə mübarizədə ciddi çətinliklər yaradır. Bu məsələ dünya miqyasında diqqətə alınmalıdır.