Dörd ölkədən müdafiə həmləsi: ABŞ-dən asılılıq azalır

Ezonn TV «Cebheinfo.az» mənbəsinə istinadən xəbər verir. Pakistan, Türkiyə, Qətər və İndoneziya arasında 21 oktyabr 2023-cü il tarixində Dohada müdafiə memorandumu imzalanıb. Sənəd birgə müdafiə istehsalı, texnologiya və təlim sahələrində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsini hədəfləyir. Politoloq Elxan Şahinoğlunun sözlərinə görə, bu memoranduma imza atan ölkələr müdafiə sənayesi sahəsində birgə tədqiqat layihələri, texniki təlim və mühəndislik təcrübəsinin mübadiləsini nəzərdə tuturlar. Memorandum, dörd ölkə arasında müdafiə məhsullarının istehsalını artırmanı və beynəlxalq bazarlarda satışını təmin etməyi də planlaşdırır. Bu əməkdaşlıq, Türkiyənin 20 illik hərbi sənaye inkişafı ilə irəliləyən müştərək layihələrə yönəldilmişdir. Türkiyə 2012-2026-cı illər arasında təxminən 54 milyard dollarlıq müdafiə məhsulu ixrac etmişdir, bunun 30 milyard dolları 2023-2026 arasında qeydə alınmışdır. Qətər, son dövrlərdə Türkiyənin hərbi texnikasına üstünlük verdiyi halda, İndoneziya Türkiyənin “Atmaca” raketlərinin tədarükünü planlaşdırır. Pakistan isə Çinin dəstəyi ilə hərbi istehsalını modernləşdirir. Bu ölkələr, ABŞ-dan asılılıqlarını azaltmaq məqsədilə “Bədr müqaviləsi”nin imzalandığını qeyd edirlər. Memorandum çərçivəsində ABŞ-dan hərbi alımların çətinləşməsi, bu ölkələrin öz aralarında hərbi-texnika istehsalını artırmalarını qaçılmaz edir. ABŞ-ın Konqres sisteminin, anlaşmaların icrasını çətinləşdirdiyi rəqabət mühitində, bu dörd dövlət, öz iradələri ilə hərbi sahədə mövqelərini gücləndirməyə qərar veriblər. Buna görə də, müasir silahların istehsalında öz resurslarına əsaslanmaq hədəflənir. “Bədr müqaviləsi”nin həyata keçirilməsi, ABŞ-nın bölgədəki hegemoniyasının azalmasını, həmçinin bu dövlətlər arasında hərbi-texniki sahədə yeni müttəfiqliklərin yaranmasını təmin edə bilər. Müqaviləyə yeni ölkələrin qoşulması, ABŞ-nın Avrasiya bölgəsindəki təsirini daha da zəiflədə bilər.